Możesz sprawdzić, kto jest zameldowany w mieszkaniu, składając wniosek w urzędzie gminy lub miasta. Właściciel lokalu powinien wykazać interes prawny, na przykład dokumentem potwierdzającym własność. Do wyboru są dwie ścieżki: zaświadczenie wskazujące liczbę osób zameldowanych oraz wniosek o dane jednostkowe, czyli imiona i nazwiska.
Jaki wniosek złożyć?
Zakres uzyskanej informacji zależy od rodzaju wniosku. Zaświadczenie o liczbie zameldowanych osób nie ujawnia ich danych osobowych. Jeżeli potrzebujesz nazwisk, musisz złożyć wniosek o udostępnienie danych jednostkowych z rejestru mieszkańców lub rejestru PESEL.
| Typ wniosku | Co zawiera odpowiedź | Koszt | Wymagany interes prawny |
|---|---|---|---|
| Zaświadczenie o liczbie zameldowanych | Liczbę osób zameldowanych pod wskazanym adresem, bez ich imion i nazwisk | 17 zł | Zwykle trzeba wykazać podstawę do uzyskania informacji |
| Wniosek o dane jednostkowe | Zakres danych wynikający z rejestru, w tym imiona i nazwiska osób zameldowanych | 31 zł | Tak, należy go wykazać i udokumentować |
Jeżeli działasz przez pełnomocnika, może być potrzebna także opłata skarbowa za pełnomocnictwo. Jej wysokość wynosi 17 zł, chyba że pełnomocnictwo jest zwolnione z opłaty, na przykład gdy udzielasz go małżonkowi, rodzicowi, dziecku lub rodzeństwu.
Jak uzyskać dane osób zameldowanych?
Wniosek o dane jednostkowe składa się do organu prowadzącego ewidencję ludności, czyli wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. W praktyce sprawę załatwia urząd gminy lub urząd miasta, najczęściej wydział ewidencji ludności.
Do wniosku używa się formularza EL/WUDJ/1, czyli wniosku o udostępnienie danych jednostkowych z rejestru mieszkańców oraz rejestru PESEL. Możesz złożyć go papierowo w urzędzie albo elektronicznie, jeżeli urząd obsługuje taką formę i możesz podpisać dokument profilem zaufanym, podpisem osobistym lub kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
Przed złożeniem wniosku przygotuj następujące dokumenty:
- Wniosek EL/WUDJ/1 wypełniony zgodnie z wymaganiami urzędu.
- Dowód osobisty lub paszport do potwierdzenia tożsamości.
- Dokument potwierdzający interes prawny, na przykład akt własności lokalu.
- Potwierdzenie wniesienia opłaty za udostępnienie danych.
- Pełnomocnictwo i potwierdzenie jego opłacenia, jeśli wniosek składa pełnomocnik.
Czym jest interes prawny?
Interes prawny oznacza obiektywną potrzebę ochrony własnego prawa, która wynika z konkretnego przepisu lub stosunku prawnego. Nie wystarczy samo zainteresowanie tym, kto jest zameldowany w lokalu. Wnioskodawca powinien wskazać, dlaczego dane są mu potrzebne, oraz dołączyć dokumenty potwierdzające opisane okoliczności.
Właściciel mieszkania może powołać się na swoje prawo do nieruchomości. Powinien jednak je udowodnić, na przykład aktem notarialnym, odpisem księgi wieczystej albo innym dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu. Sam fakt, że ktoś planuje zakup mieszkania, może nie wystarczyć, zwłaszcza gdy nie zawarto jeszcze umowy przedwstępnej.
W przypadku planowanej transakcji pomocne mogą być także umowa przedwstępna, pisemne oświadczenie właściciela lub dokumenty wskazujące na konkretny związek prawny z lokalem. W formularzu trzeba opisać cel uzyskania danych i wskazać podstawę prawną interesu prawnego.
Jak przebiega procedura?
Po przygotowaniu dokumentów postępuj w następującej kolejności:
- Pobierz formularz EL/WUDJ/1 ze strony urzędu albo odbierz go w urzędzie.
- Wpisz swoje dane, adres lokalu, zakres żądanych informacji oraz cel i uzasadnienie wniosku.
- Dołącz dokument potwierdzający interes prawny, na przykład akt własności lub umowę przedwstępną.
- Wnieś opłatę 31 zł i dołącz potwierdzenie zapłaty.
- Złóż wniosek osobiście, pocztą albo elektronicznie, jeśli urząd udostępnia taką możliwość.
- Odbierz rozstrzygnięcie w formie wskazanej we wniosku, na przykład w urzędzie, pocztą lub na skrzynkę elektroniczną.
Organ może wezwać do uzupełnienia braków albo poprosić o dodatkowe dokumenty. Jeżeli uzna, że interes prawny nie został wykazany, może odmówić udostępnienia danych w drodze decyzji administracyjnej. Od takiego rozstrzygnięcia przysługuje środek odwoławczy wskazany w pouczeniu decyzji.
Czy zameldowanie daje prawo do mieszkania?
Samo zameldowanie nie jest tytułem prawnym do lokalu. Meldunek służy celom ewidencyjnym i potwierdza administracyjny związek osoby z określonym adresem. Nie tworzy własności, najmu, użyczenia ani innego prawa do korzystania z mieszkania.
O prawie do przebywania w lokalu decyduje odrębny dokument lub stosunek prawny, na przykład akt własności, umowa najmu, umowa użyczenia albo orzeczenie sądu. Dlatego osoba może być zameldowana, ale nie mieć prawa do dalszego zajmowania mieszkania. Z drugiej strony sam brak meldunku nie oznacza, że osoba przebywająca w lokalu nie ma praw wynikających z umowy.
Adres zameldowania może też różnić się od adresu faktycznego zamieszkania. Informacja z ewidencji ludności pokazuje stan administracyjny, a nie pełną listę osób, które rzeczywiście przebywają w mieszkaniu.
Co zrobić, gdy ktoś jest zameldowany?
Jeżeli przed zakupem okaże się, że w lokalu figurują inne osoby, poproś sprzedającego o wyjaśnienie sytuacji i aktualne zaświadczenie. Najbezpieczniej ustalić, aby osoby, które już nie mieszkają w lokalu, zostały wymeldowane przed podpisaniem aktu notarialnego, o ile nie uzgadniasz zakupu z lokatorem.
Osoba, która faktycznie opuściła mieszkanie, może wymeldować się dobrowolnie. Jeżeli tego nie zrobi, właściciel może złożyć wniosek o wymeldowanie administracyjne. W takim postępowaniu trzeba wykazać, że dana osoba opuściła lokal i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Meldunek nie wygasa automatycznie w dniu sprzedaży nieruchomości.
Najpierw zdecyduj, czy potrzebujesz wyłącznie liczby osób, czy konkretnych nazwisk. W pierwszym przypadku wystarczy zaświadczenie, natomiast dane jednostkowe wymagają wykazania interesu prawnego i przedstawienia dokumentów.
Informacje dotyczą ogólnej procedury administracyjnej i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Przed złożeniem wniosku sprawdź aktualny formularz, rachunek oraz wymagania właściwego urzędu.
